Print this page

Καθηγητής Γεωλογίας Α.Π.Θ Β. Μέλφος: Βράβευση μελέτης για τις σπάνιες γαίες της Ελλάδας

Μεγάλη είναι η δυναμική των κοιτασμάτων μετάλλων που υπάρχουν στην Ελλάδα, σύμφωνα με τον αναπληρωτή Καθηγητή του Τμήματος Γεωλογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Βασίλειο Μέλφο, ο οποίος βραβεύτηκε πρόσφατα από την Ακαδημία Αθηνών. Το ενδιαφέρον εστιάζεται ιδιαίτερα στα λεγόμενα μέταλλα υψηλής τεχνολογίας που χρησιμοποιούνται στη βιομηχανία, αλλά και σε σπάνια μέταλλα που υπάρχουν στον ελλαδικό χώρο.

 

«Κάθε κινητό τηλέφωνο έχει τουλάχιστον 10 με 15 τέτοια μέταλλα. Τα περισσότερα από αυτά υπάρχουν στην Ελλάδα χωρίς να ξέρουμε αν είναι εκμεταλλεύσιμα ή όχι», τονίζει ο κ. Μέλφος στο ΑΠΕ – ΜΠΕ και σημειώνει: «όλος ο κόσμος, όλη η Ευρώπη ψάχνει πολύ μικρές ποσότητες μετάλλων που χρησιμοποιούνται στη σύγχρονη τεχνολογία, την κατασκευή υπολογιστών, την «πράσινη τεχνολογία», τη δημιουργία ανεμογεννητριών, πάνελ και κινητών τηλεφώνων».

Παράλληλα, διατυπώνει την άποψη ότι «αν δεν έρθουν στην Ελλάδα μεταλλευτικές εταιρείες, προκειμένου να κάνουν μια λεπτομερή έρευνα σε βάθος για να γίνει γνωστό το δυναμικό που έχει η Ελλάδα, δεν θα μπορέσουμε ποτέ να μιλάμε για ορυκτό πλούτο».

Χαρακτηριστική περίπτωση σπάνιου μετάλλου που βρίσκεται στην Ελλάδα είναι, κατά τον κ. Μέλφο, το ρήνιο. «Το ρήνιο βρίσκεται σε τέσσερις, πέντε περιοχές της Θράκης μέσα στο ορυκτό που λέγεται μολυβδαινίτης και μάλιστα σε τέτοιες συγκεντρώσεις που θεωρούνται οι υψηλότερες στον κόσμο και στις τέσσερις – πέντε αυτές περιοχές. Πρόκειται για μια εντυπωσιακή περίπτωση διότι το ρήνιο χρησιμοποιείται σε πολύ ενδιαφέρουσες εφαρμογές, όπως σε υπερκράματα στον τομέα της αεροναυπηγικής, στην κατασκευή θερμομέτρων πολύ υψηλής ακριβείας, στους καταλύτες των αυτοκινήτων κλπ», αναφέρει.

Μιλά, επίσης, για κοιτάσματα από τα οποία «βγαίνει» χαλκός, μόλυβδος και ψευδάργυρος που, αυτή τη στιγμή, είναι πολύ χρήσιμα μέταλλα για τη βιομηχανία, για το τελλούριο, που υπάρχει σε πάρα πολλές μεταλλοφορίες, αλλά και για τα μέταλλα της ομάδας της πλατίνας (πλατίνα και παλλάδιο) που μπορούν και αυτά να υποστούν εκμετάλλευση. Όλα τα παραπάνω αναφέρονται, άλλωστε, στην εργασία, για την οποία ο κ. Μέλφος και ο αν. καθηγητής του Τμήματος Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ), Παναγιώτης Βουδούρης, βραβεύτηκαν πριν από λίγες μέρες με το Βραβείο «Κωνσταντίνου Κτενά» της Τάξεως των Θετικών Επιστημών έτους 2018.

Η εργασία αφορά ειδικότερα στη γένεση των ευγενών μετάλλων (χρυσός και άργυρος), των μετάλλων υψηλής τεχνολογίας (χαλκός, κοβάλτιο, αντιμόνιο, βισμούθιο, τελλούριο, γάλλιο, γερμάνιο, ίνδιο, βολφράμιο) και των σπάνιων μετάλλων (ρήνιο, μολυβδαίνιο) κατά τα τελευταία 35 εκατομμύρια χρόνια στην Ελλάδα. Επιπλέον, περιγράφεται το θεωρητικό γεωλογικό μοντέλο, που στηρίζεται σε έρευνες των δύο αναπληρωτών καθηγητών, αλλά και σε πλήθος δημοσιεύσεων Ελλήνων και ξένων ερευνητών και καταγράφονται τα σημαντικότερα κοιτάσματα, τα οποία ταξινομούνται σε διάφορους τύπους. Όπως τονίζει ο κ. Μέλφος, «η βράβευση αυτή, εκτός από την επιστημονική, έχει και εθνική σημασία για τη χώρα και την οικονομία της, καθώς αναδεικνύεται ο σημαντικός ορυκτός πλούτος της Ελλάδας».

Σε ό,τι αφορά τις περιοχές που «φιλοξενούν» τα παραπάνω μέταλλα, αυτές είναι, σύμφωνα με τον αν. καθηγητή, η Χαλκιδική, η Θράκη, οι Κυκλάδες, η περιοχή του Κιλκίς, η Λήμνος και η Λέσβος. Για τις επιφυλάξεις που εκφράζονται σχετικά με την εξορυκτική δραστηριότητα και τις περιβαλλοντικές της επιπτώσεις ο κ. Μέλφος, τονίζει: «η τεχνολογία είναι τόσο προηγμένη που αν τηρούνται τα προβλεπόμενα από την ευρωπαϊκή και ελληνική νομοθεσία, δεν υπάρχουν τέτοια προβλήματα και η εκμετάλλευση δεν μην αφήνει σημαντικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα. Αν όλη η διαδικασία γίνει σωστά από την αρχή, επιτυγχάνεται ακόμη και πλήρης αποκατάσταση των μεταλλείων μετά από 15, 20, 25 χρόνια. Οι εταιρείες δεν θέλουν να δημιουργούν μεγάλα περιβαλλοντικά προβλήματα γιατί η πίεση από τις κυβερνήσεις και τις Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις είναι πολύ μεγάλη, άρα προσπαθούν πάρα πολύ να κάνουν όσο το δυνατό πιο καθαρή αυτή την υπόθεση. Γι΄ αυτό και στο Στρατώνι αποφάσισαν να χρησιμοποιήσουν τη μέθοδο της ακαριαίας τήξης και όχι τη χρήση κυανίων, ώστε η μέθοδος να είναι πιο καθαρή. Επίσης, η Θράκη είναι μια περιοχή που οικονομικά βρίσκεται σε πιο δύσκολη θέση, σε σχέση με άλλες Περιφέρειες της Ελλάδας και έχει πολλές περιοχές ακατοίκητες. Σε αυτές συνήθως βρίσκονται κοιτάσματα και αυτό βοηθά πολύ να αναπτυχθούν οι εταιρείες».

Σημειώνεται, ότι η Τελετή Απονομής του βραβείου «Κωνστατίνου Κτενά» στους κ.κ. Μέλφο και Βουδούρη πραγματοποιήθηκε την περασμένη Παρασκευή στην Πανηγυρική Συνεδρία του τέλους του έτους της Ακαδημίας Αθηνών, κατά την οποία το ανώτατο πνευματικό ίδρυμα της χώρας απονέμει τιμητικές διακρίσεις.

Η Βράβευση

Το Βραβείο «Κωνσταντίνου Κτενά» της Τάξεως των Θετικών Επιστημών έτους 2018 για την πρωτότυπη εργασία τους ορυκτολογικού περιεχομένου απένειμε η Ακαδημία Αθηνών στον Αναπληρωτή Καθηγητή του Τμήματος Γεωλογίας του ΑΠΘ, Βασίλειο Μέλφο, και στον Αναπληρωτή Καθηγητή του Τμήματος Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ), Παναγιώτη Βουδούρη. Η εργασία έχει τίτλο «Cenozoic Metallogeny of Greece and Potential for Precious, Critical and Rare Metals exploration» (Ore Geology Reviews, 89, 1030-1057, 2017) - «Η μεταλλογένεση του Καινοζωικού στην Ελλάδα και η δυνατότητα για αναζήτηση πολύτιμων, κρίσιμων και σπανίων μετάλλων».

Η σπουδαία αυτή τιμητική διάκριση αποτελεί την επιβράβευση της πολύχρονης επιστημονικής δράσης του Βασιλείου Μέλφου και του Παναγιώτη Βουδούρη, καθώς εδώ και 30 χρόνια μελετούν τη μεταλλογένεση και άλλα γεωλογικά φαινόμενα στην Ελλάδα.

Η εργασία για την οποία τιμήθηκαν με το Βραβείο «Κωνσταντίνου Κτενά» αναφέρεται συγκεκριμένα στη μεταλλογένεση των ευγενών μετάλλων (χρυσός και άργυρος), των μετάλλων υψηλής τεχνολογίας (χαλκός, κοβάλτιο, αντιμόνιο, βισμούθιο, τελλούριο, γάλλιο, γερμάνιο, ίνδιο, βολφράμιο), και των σπάνιων μετάλλων (ρήνιο, μολυβδαίνιο) κατά τα τελευταία 35 εκατομμύρια χρόνια στην Ελλάδα. Στην εργασία δίνεται το θεωρητικό γεωλογικό μοντέλο, που στηρίζεται σε έρευνες των δύο Αναπληρωτών Καθηγητών, αλλά και σε πλήθος δημοσιεύσεων Ελλήνων και ξένων ερευνητών, και καταγράφονται τα σημαντικότερα κοιτάσματα, τα οποία ταξινομούνται σε διάφορους τύπους.

Όπως τονίζει ο Αναπληρωτής Καθηγητής του Τμήματος Γεωλογίας του ΑΠΘ, Βασίλειος Μέλφος, «η βράβευση αυτή, εκτός από την επιστημονική, έχει και εθνική σημασία για τη χώρα και την οικονομία της, καθώς αναδεικνύεται ο σημαντικός ορυκτός πλούτος της Ελλάδας».

Το Βραβείο «Κωνσταντίνου Κτενά» συνοδεύεται από χρηματικό έπαθλο 3.000 ευρώ από τα έσοδα του κληροδοτήματος Ευθυμίας Μερτσάρη.

Σημειώνεται ότι η Τελετή Απονομής πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή 21 Δεκεμβρίου 2018, στην Πανηγυρική Συνεδρία του τέλους του έτους της Ακαδημίας Αθηνών, κατά την οποία το ανώτατο πνευματικό ίδρυμα της χώρας απονέμει τιμητικές διακρίσεις.

 

Σύντομο Βιογραφικό Σημείωμα Βασιλείου Μέλφου

 

Ο Βασίλειος Μέλφος είναι Αναπληρωτής Καθηγητής του Τμήματος Γεωλογίας του ΑΠΘ, όπου διδάσκει μαθήματα Κοιτασµατολογίας και Γεωχημείας. Επίσης, διδάσκει και σε εξειδικευμένα διεθνή και ελληνικά Διατμηματικά Μεταπτυχιακά Προγράμματα Σπουδών μαθήματα για την Προστασία, Συντήρηση και Αποκατάσταση αρχαίων μνημείων και υλικών πολιτισμού.

Σπούδασε Γεωλογία στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο, όπου έκανε και τη διδακτορική του διατριβή με θέμα τα κοιτάσματα χαλκού, μολυβδαινίου και χρυσού στη Θράκη. Η έρευνά του εστιάζεται στη μελέτη των κοιτασμάτων χρυσού και των σπάνιων μετάλλων στην Ελλάδα και τα Βαλκάνια, ενώ εξειδικεύεται στη μελέτη των μαγματικών και υδροθερμικών ρευστών στον στερεό φλοιό της Γης, τα οποία παίζουν σημαντικό ρόλο στον σχηματισμό των κοιτασμάτων αυτών.  Στην έρευνά του  συνεργάζεται  με τον Αναπληρωτή Καθηγητή του Τμήματος Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος του ΕΚΠΑ, Παναγιώτη Βουδούρη, και  έχουν δημοσιεύσει σημαντικό αριθμό εργασιών σε διεθνή περιοδικά σχετικά με το αντικείμενο της μεταλλογένεσης στην Ελλάδα.

Επιπρόσθετα, μία ακόμη έρευνα του Βασιλείου Μέλφου  σχετίζεται με τη μελέτη της Αρχαίας Ελληνικής Τεχνολογίας, με έμφαση στα αρχαία λατομεία και στον προσδιορισμό της πηγής προέλευσης των πρώτων υλών από λίθινα αντικείμενα και αρχιτεκτονικά μέλη μνημείων της αρχαιότητας.

Συνεργάζεται  με μεγάλο αριθμό ερευνητικών ομάδων από όλο τον κόσμο και έχει δημοσιεύσει περισσότερες από 130 ερευνητικές εργασίες σε διεθνή και ελληνικά επιστημονικά περιοδικά και συνέδρια. Έχει πραγματοποιήσει πλήθος διαλέξεων, σεμιναρίων, βιωματικών εργαστηρίων και ειδικών μαθημάτων, με στόχο την εξωστρέφεια της επιστήμης της Γεωλογίας. Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και η συνεργασία του με το μουσικό σύνολο κλασικής μουσικής «Art Various» για τη διοργάνωση μίας πρωτότυπης εκδήλωσης με τίτλο «Η αρμονία των ήχων και των… λίθων», στην Αίθουσα Τελετών του ΑΠΘ, με την υποστήριξη των Πρυτανικών Αρχών του Αριστοτελείου, τον  Νοέμβριο του 2018.

 

Πηγή: crashonline.gr / auth.gr

Last modified on Πέμπτη, 10 Ιανουάριος 2019 10:16

DMC Firewall is developed by Dean Marshall Consultancy Ltd