Όνομα εντόμου: Haplodiplosis marginata
Ξενιστές: Σιτάρι, κριθάρι, σίκαλη, και βρώμη.
Διάδοση και σημασία:
Το έντομο αυτό είναι διαδεδομένο σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες και αναφέρθηκε για πρώτη φορά στο Άλφορντ της Αγγλίας. Είναι πολύ σημαντικό το γεγονός ότι αυτό το έντομο προσβάλει το βλαστό των σιτηρών και οι παραγόμενοι σπόροι είναι ατροφικοί.
Συμπτώματα:
Η τροφική δραστηριότητα της προνύμφης δημιουργεί εξογκώματα που μοιάζουν με σαμάρια. Τα συμπτώματα αυτά εμφανίζονται συνήθως στα τρία κορυφαία μεσογονάτια διαστήματα αλλά μπορεί να εμφανιστούν και στα πιο χαμηλά μεσογονάτια στα υποανάπτυκτα φυτά. Σε μεγάλους πληθυσμούς τα εξογκώματα ενώνονται και ο βλαστός καταστρέφεται ολοσχερώς.
Τα συμπτώματα δεν είναι συνήθως ορατά κατά την διάρκεια της καλλιεργητικής περιόδου εκτός αν επικρατεί παρατεταμένη υγρασία και σαπίσουν η προσβεβλημένες περιοχές. Επειδή τα συμπτώματα δεν είναι ορατά ο μόνος τρόπος διάγνωσης είναι η παρατήρηση της ασύμμετρης επιφάνειας του βλαστού που προκαλείται από τα υποκείμενα φουσκώματα.
Με ξηρό καιρό τα συμπτώματα δεν γίνονται ορατά παρά μόνο όταν ο βλαστός ωριμάσει και σκληρύνει. Σε αυτό το στάδιο οι βλαστοί μπορεί να σπάσουν στο σημείο προσβολής και το χωράφι να έχει μία ακατάστατη εμφάνιση.
Σε ξερό έδαφος οι προνύμφες αργούν πολύ να μπουν στο στάδιο της πούπας και μπορεί να περιμένουν μέχρι την επόμενη χρονιά όπου οι συνθήκες θα είναι πιο ευνοϊκές Η απώλεια στην παραγωγή εξαρτάται από την χρονική στιγμή της προσβολής την ημερομηνία σποράς και τη ζωηρότητα της καλλιέργειας.
Περιγραφή του εντόμου:
Τα ενήλικα είναι μικρά, έχουν τη μορφή της μύγας και μήκος 5mm. Εμφανίζονται από το Μάιο και μετά. Τα μεγαλόσωμα ενήλικα θηλυκά μπορούν εύκολα να εντοπιστούν να αναπαύονται ή να γεννούν αυγά πάνω στα φύλλα ενώ τα μικρόσωμα αρσενικά που είναι και πολύ δραστήρια είναι δύσκολο να εντοπιστούν.
Οι προνύμφη του έχει μήκος 5mm και άσπρο χρώμα αργότερα γίνεται πορτοκαλί προς το κόκκινο. Το σώμα της χωρίζεται σε 14 ευδιάκριτα μέρη.
Βιολογικός κύκλος:
Έχει μόνο μία γενιά το χρόνο. Μετά το ζευγάρωμα, το θηλυκό γεννά τα κόκκινα αυγά του σε ομάδες που έχουν σχήμα σχεδίας ή αλυσίδας (στη πάνω ή στη κάτω επιφάνια των φύλλων).
Τα αυγά εκκολάπτονται σε μία με δύο εβδομάδες και οι προνύμφες μετακινούνται και τρέφονται στη προστατευμένη περιοχή κάτω από το κολεό του φύλλου. Στην αρχή έχουν χρώμα άσπρο-πράσινο αλλά τελικά καθώς ωριμάζουν αποκτούν πορτοκαλί-κόκκινο χρώμα(μέσα Ιουλίου).Αργότερα μπαίνουν στο έδαφος όπου και διαχειμάζουν. Οι προνύμφες που θα μεταμορφωθούν σε ενήλικα τη προσεχή χρονιά μπαίνουν στο στάδιο της πούπας το Μάιο. Τα ενήλικα εξέρχονται 10 με 20 μέρες αργότερα ανάλογα με τη βροχόπτωση και τη θερμοκρασία. Οι υπόλοιπες προνύμφες μπορεί να παραμείνουν στο έδαφος για περισσότερο από ένα χρόνο ιδιαίτερα αν κατά το Μάιο και τον Ιούνιο επικρατούν ξερικές συνθήκες και το έδαφος είναι σκληρό.
Καταπολέμηση:
Η εναλλαγή με άλλες καλλιέργειες εκτός από το σιτάρι και το κριθάρι για ένα ή δυο χρόνια έχει ως αποτέλεσμα την μείωση του πληθυσμού του εντόμου σε επίπεδο ασφαλείας.
Η αμειψισπορά και οι καλλιεργητικές συνθήκες που επιταχύνουν τη βλάστηση του σπόρου και κάνουν τα φυτά πιο υγιή μειώνουν τις απώλειες της παραγωγής.
Πολύ σημαντική είναι επίσης η καταπολέμηση των ζιζανίων γιατί βοηθάει πολύ το αποτέλεσμα της αμειψισποράς.
Η προληπτική χρήση εντομοκτόνων είναι απαραίτητη και πρέπει να στοχεύει εναντίον των νεοεκολλαπτόμενων προνυμφών που μετακινούνται από τα σημεία εκκόλαψης προς τα σημεία τροφής.
Ο χρόνος εφαρμογής είναι πολύ κρίσιμος και πρέπει να συμπίπτει με το μέγιστο της εκκόλαψης των αυγών και τη μετανάστευση των προνυμφών(10 μέρες μετά το μέγιστο της δραστηριότητας του εντόμου)
