Όνομα εντόμου: Delia coarcata
Ξενιστές: Σιτάρι, σίκαλη, κριθάρι, και πολλά αγρωστώδη.
Διάδοση και σημασία:
To Delia coarcata (Diptera, Anthomyidae) είναι ένα σημαντικός εχθρός των χειμερινών σιτηρών στην ανατολική Αγγλία και στη Βόρεια και Ανατολική Ευρώπη. Η πιο σημαντική ζημιά που προκαλεί γίνεται από την προνύμφη η οποία εισέρχεται μέσα στον βλαστόκαταστρέφοντας τον με αποτέλεσμα την μείωση της παραγωγής.
Το ύψος της ζημιάς εξαρτάται από πολλούς παράγοντες. Ο αριθμός των προνυμφών και το στάδιο ανάπτυξης του φυτού σε συνδυασμό με τις καιρικές συνθήκες τη γονιμότητα και τη συνεκτικότητα του εδάφους είναι μερικοί από τους παράγοντες που επηρεάζουν τη ζημιά.
Συμπτώματα:
Το έντομο δεν είναι εύκολο να εντοπιστεί στα πρώτα στάδια του γιατί ο γεωργός έχει την εντύπωση ότι η καλλιέργεια του επηρεάζεται από τις κλιματικές συνθήκες. Για να βρούμε την προνύμφη θα πρέπει να κάνουμε τομή σε βλαστούς που έχουν κίτρινο χρώμα. Το σημείο εισόδου της προνύμφης είναι συνήθως κάτω από το κολεό του φύλου και έχει καφέ χρώμα.
Περιγραφή του εντόμου:
Το ενήλικο έχει μήκος 6 με 7 mm. Τα αρσενικά έχουν χρώμα σκούρο καφέ και τα θηλυκά κίτρινο γκρι. Εμφανίζονται στους κολεούς τον φύλλών από τα τέλη Ιουλίου μέχρι τον Αύγουστο, όταν έχει καλό καιρό, και τρέφονται με σπόρια μυκήτων.
Οι προνύμφη έχει μαργαριταρένιο άσπρο χρώμα στο πρώτο στάδιο της το οποίο μετά γίνεται κρεμώδες. Το μέγεθος της είναι 1mm στην αρχή και στο τέλος της ανάπτυξης της φτάνει τα 8mm. Οι νεαρές κάμπιες έχουν μήκος 1.25mm είναι κυλινδρικές με μυτερό μπροστινό άκρο αμβλύ πίσω.
Βιολογικός κύκλος:
Έχει μία γενιά το χρόνο. Τα αυγά γεννιούνται από το τέλος Ιουλίου ως τις αρχές του Σεπτεμβρίου. Τα ενήλικα έχουν την περίεργη συνήθεια να τοποθετούν τα αυγά τους στο γυμνό έδαφος ή κάτω από τις ρίζες των φυτών. Τα αυγά τοποθετούνται στην επιφάνεια του εδάφους ή ακριβώς από κάτω. Εκκολάπτονται συνήθως από τα μέσα Ιανουαρίου μέχρι το Φεβρουάριο. Αν την εποχή αυτή επικρατήσει παγωνιά η εκκόλαψη θα αναβληθεί μέχρι να λιώσει ο πάγος από το έδαφος.
Οι νεαρές προνύμφες τρυπούν το φυτό κάτω από την επιφάνεια του εδάφους. Μέσα σε μερικές μέρες η τροφική τους δραστηριότητα επηρεάζει τον κεντρικό βλαστό και το φυτό μαραίνεται, γίνεται κίτρινο και καχεκτικό. Αν και τα εξωτερικά φύλλα παραμένουν πράσινα, τα προσβεβλημένα φυτά έχουν μία θαμπή εμφάνιση. Η τροφική δραστηριότητα κατά τα πρώτα στάδια των προνυμφών είναι μικρή αλλά αργότερα οι προνύμφες τρέφονται πολύ έντονα και μετακινούνται από βλαστό σε βλαστό ή ακόμα και σε άλλο φυτό.
Στην πλήρη ανάπτυξη τους οι κάμπιες έχουν 10mm μήκος και κρεμώδες-άσπρο χρώμα. Σε αυτό το στάδιο βρίσκονται από τα μέσα Απριλίου μέχρι τις αρχές Μαΐου. Αμέσως μετά απομακρύνονται στο έδαφος και σχηματίζουν ένα καφέ πουπάριο βαρελοειδούς σχήματος.
Τα ενήλικα εξέρχονται 5-6 εβδομάδες αργότερα κατά το πρώτο δεκαπενθήμερο του Ιουνίου. Στην αρχή βρίσκονται κοντά στα φυτά και μετά διασκορπίζονται καθώς τα θηλυκά ψάχνουν για κατάλληλες θέσεις ωοτοκίας.
Καταπολέμηση:
Το έντομο μπορεί να καταπολεμηθεί με αλλαγές στην αμειψισπορά. Η αλλαγή της σειράς σποράς των φυτών κατά την αμειψισπορά πρέπει να λαμβάνεται σοβαρά υπ’ όψιν εκεί που η Delia coarcata αποτελεί σοβαρό πρόβλημα.
Η επικάλυψη του σπόρου με εντομοκτόνα είναι χρήσιμη ιδιαίτερα όταν γίνεται όψιμη σπορά(μετά τα μέσα Οκτωβρίου). Η επικάλυψη είναι πιο αποτελεσματική σε φυτά που σπέρνονται ρηχά.
Συνίσταται η χρήση έμμονου εντομοκτόνου τα οποίο πρέπει να ενσωματωθεί στα 25-50 εκ. του εδάφους κατά τη σπορά.
Το σιτάρι ανακάμπτει πολύ εύκολα και η απόφαση για μερική ή ολική επανασπορά είναι πολύ δύσκολη. Η καλύτερη περίοδος για επανασπορά είναι 2-3 εβδομάδες μετά από την κανονική σπορά.
