Παθογόνο αίτιο: Gibbrella zeae (Schwein.)Petch
Κατά τη διάρκεια της ασθένειας δεν παρατηρείται παραγωγή μικροκονιδίων και χλαμυδοσπορίων. Μακροκονίδια και περιθήκια υπάρχουν και παίζουν σημαντικό ρόλο στο βιολογικό κύκλο της ασθένειας.
Ξενιστές:
Το G. Zeae είναι ένας πολύ σημαντικός μύκητας για το κριθάρι, το καλαμπόκι, το ρύζι, τη βρώμη και το κριθάρι
Διάδοση και σημασία:
Ο G.zeae απαντάται σε όλο τον κόσμο και συνήθως στα θερμά κλίματα. Είναι πολύ σημαντικό το γεγονός ότι τα μολυσμένα φυτά παράγουν λιγότερους σπόρους. Επίσης ο θερισμός γίνεται πολύ δύσκολα λόγω του πλαγιάσματος και οι σπόροι έχουν μικρό μέγεθος.
Η ασθένεια καταστρέφει τις ρίζες, το σταυρό και άλλα υπόγεια μέρη του φυτού. Τα συμπτώματα είναι πολύ εμφανή στο διάστημα κάτω από το σταυρό και στη κολεοπτίλη και λιγότερο στο σταυρό και τις ρίζες.
Συμπτώματα:
Η ασθένεια είναι πολύ εμφανής σε στάχυς που εκτπύσονται ανώριμοι . Εκεί μπορούμε να διακρίνουμε ένα ή περισσότερα σταχύδια με λευκό χρώμα. Μικρά μαύρα καρποφόρα όργανα (περιθήκια), επιφανειακό μυκήλιο και μάζες σπορίων μπορούν να διακριθούν στην βάση των μολυσμένων σταχυδίων. Τα ξασπρισμένα σταχύδια είναι συνήθως άγονα και περιέχουν ζαρωμένους και / ή αποχρωματισμένους σπόρους.
Η προσβολή στο στάχυ γίνεται κατά τη διάρκεια της άνθησης και από σπόρια μεταδιδόμενα με τον αέρα που προέρχονται από τα υπολείμματα της καλλιέργειας. Δύο εβδομάδες αργότερα εμφανίζονται τα πρώτα συμπτώματα στους προσβεβλημένους στάχυς.
Υγρές συνθήκες λόγω υψηλής σχετικής υγρασίας, δροσιάς, βροχής ή άρδευσης και κανονικές θερμοκρασίες κατά τη διάρκεια της άνθησης είναι κρίσιμες για τη δημιουργία μόλυνσης.
Το πρώτο σύμπτωμα είναι η εμφάνιση νεκρών πρώιμα ωριμασμένων σταχυδίων επάνω στους στάχυς. Σε έντονες προσβολές όλος ο στάχυς ωριμάζει πρόωρα και εμφανίζεται ένας καφέ μεταχρωματισμός στο βλαστό κάτω από το στάχυ. Ο στάχυς μπορεί επίσης να αποκτήσει ένα καφέ ή ροζ μεταχρωματισμό λόγω της παραγωγής σπορίων του μύκητα.
Μετά το θερισμό οι σπόροι μπορεί να ποικίλουν σε εμφάνιση. Οι σπόροι που μολύνθηκαν αργά δεν εμφανίζουν συμπτώματα ενώ αυτοί που μολύνθηκαν πιο νωρίς μπορεί να είναι ζαρωμένοι με άσπρο χρώμα.
Βιολογικός κύκλος:
Η προσβολή στο βλαστό μπορεί να προκαλέσει πλάγιασμα. Ο G. Zeae είναι ασθενές παθογόνο για τα γερασμένα φυτά και το μόνο που κάνει είναι να επιταχύνει την γήρανση τους. Ο μύκητας επιβιώνει ως χλαμυδοσπόριο στο έδαφος ή στα υπολείμματα της καλλιέργειας. Είναι σαπροφυτικός οργανισμός και μπορεί να αναπαράγεται γρήγορα επάνω στα υπολείμματα.
Τα χλαμυδοσπόρια μπορεί να διατηρηθούν στο έδαφος για μήνες. Αυτά βλαστάνουν και οι μολυσματικές τους υφές προσβάλουν τα φυτά στο σταυρό και στις πληγές που δημιουργούνται στο φυτό λόγω της ριζικής ανάπτυξης. Το παθογόνο κατόπιν προσβάλει τους ιστούς στα μεσογονάτια διαστήματα.
Με ζεστό και υγρό καιρό τα σπόρια βλαστάνουν και προσβάλλουν τα λουλούδια τα λέπυρα και άλλα μέρη του στάχυ. Οι μολύνσεις γίνονται συνήθως κατά την ανθοφορία.
Τα συμπτώματα διαφέρουν ανάλογα με το χρόνο μόλυνσης. Αν το φυτό μολυνθεί την περίοδο που γίνεται η αύξηση βάρους του σπόρου τότε έχουμε σημαντικές απώλειες λόγω της διακοπής της ροής του νερού. Αν η μόλυνση γίνει αργότερα τα συμπτώματα είναι πολύ σοβαρά.
Καταπολέμηση:
Ο G. Zeae για να επιβιώσει πρέπει να δημιουργήσει περιθήκια και μπορεί να καταπολεμηθεί ως ένα βαθμό με το όργωμα των υπολειμμάτων. Η επεξεργασία των σπόρων με μυκητοκτόνα είναι πολύ χρήσιμη για την αποφυγή τήξεων στα νεαρά στάδια του φυτού.
Το καλό όργωμα μειώνει τον αριθμό των ζιζανίων και επιταχύνει την αποικοδόμηση των υπολειμμάτων της καλλιέργειας.
Η αμειψισπορά με φυτά που δεν είναι ξενιστές του παθογόνου και η αποφυγή της βρώμης, μειώνει τον πληθυσμό του στο έδαφος.
