Αίτιο: Macrophomina phaseolina
Ο μύκητας είναι πολύ γνωστός στις θερμότερες ευρωπαϊκές χώρες και σε όλο τον κόσμο. Σπάνια μπορεί να προκαλέσει σήψη στελέχους στα είδη του αραβόσιτου.
Ξενιστές: Δικοτυλήδονα φυτά (ηλίανθος, πεπόνι, ελαιοκράμβη, φασόλι) και ζιζάνια αλλά και μερικά μονοκότυλα φυτά (αραβόσιτος) και ζιζάνια (βέλιουρας).
Ο μύκητας είναι ένα από τα πιο συνηθισμένα πολυφάγα.
Διάδοση και σημαντικότητα:
Το παθογόνο είναι ένας μύκητας εδάφους που είναι γνωστός σε όλες τις περιοχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης αλλά αρέσκεται στις ζεστές περιοχές. Συναντάται συχνότερα στα ανατολικά, νότια και στα μέσα της Ευρώπης από ότι στα βόρεια. Όταν τα φυτά είναι στρεσαρισμένα, το έδαφος είναι σοβαρά μολυσμένο με το παθογόνο και τα καλλιεργούμενα υβρίδια είναι ευπαθή, τότε το παθογόνο μπορεί να προκαλέσει σοβαρές σήψεις στα στελέχη, οπότε τα φυτά πλαγιάζουν και έχουμε απώλειες παραγωγής.
Συμπτώματα και παρόμοιες ασθένειες:
Η βάση του στελέχους σπάζει και το φυτό μαραίνεται. Είναι ένα σύμπτωμα που συμβαίνει συχνά. Τα σπασμένα εσωτερικά μέρη του στελέχους είναι γκρι εξαιτίας του μεγάλου αριθμού μικροσκληρώτιων του παθογόνου. Το μυκήλιο δεν είναι ορατό ούτε εσωτερικά, ούτε εξωτερικά του στελέχους. Η σήψη αυτή συγχέεται με την φουζαρίωση των στελεχών αλλά το fusarium παράγει ροζ μυκηλιακούς δακτυλίους στα γόνατα κάτω από υγρές συνθήκες και ποτέ δεν αναπτύσσει μικροσκληρώτια ή γκρι μεταχρωματισμό στο εσωτερικό μέρος του στελέχους.
Κύκλος ασθένειας :
Ο μύκητας διαχειμάζει ως μικροσκληρώτιο στο έδαφος ή στα υπολείμματα των καλλιεργειών. Τα μυκήλια που αναπτύσσονται από αυτά τα μικροσκληρώτια προσβάλλουν τις ρίζες και τη βάση του στελέχους. Ο μύκητας αναπτύσσεται κατά μήκος των μεσογονάτων της βάσης και καταστρέφει τους εσωτερικούς ιστούς προκαλώντας πρόωρη ωρίμανση και απώλεια παραγωγής. Το καλοκαίρι ο μύκητας παράγει μικροσκληρώτια. Το παθογόνο μπορεί να επιζήσει πολλά χρόνια στο έδαφος χωρίς την παρουσία ξενιστή αλλά είναι πολυφάγο.
Αντιμετώπιση:
Η χρησιμοποίηση ανθεκτικών ποικιλιών είναι ο πιο συνηθισμένος και εύκολος τρόπος. Πληροφορίες για την ανθεκτικότητα υπάρχουν σε λίστες αλλά όχι σε κάθε χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Τα στρεσαρισμένα φυτά είναι τα πιο ευπαθή, οπότε η αποφυγή συνθηκών που μπορούν να στρεσάρουν (ξηρασία, μη ισορροπημένη θρέψη) μπορεί να βοηθήσει στη μείωση της ζημιάς.
Οι χημικές επεμβάσεις δεν είναι αποτελεσματικές ενάντια σ’ αυτό το παθογόνο. Δοκιμές με επικαλυμμένους σπόρους και χημικά σκευάσματα είναι μόνο χάσιμο χρόνου και χρήματος.
Όταν είναι γνωστοί οι πιο μολυσμένοι αγροί, η αποφυγή των ξενιστών του παθογόνου μπορεί να περιορίσει αργά αλλά σημαντικά την μόλυνση.
