Όνομα εντόμου: Sitodiplosis mosellana(Géhin)
Ξενιστές: Σιτάρι, σίκαλη, κριθάρι και βρώμη.
Διάδοση και σημασία:
Το Sitodiplosis mosellana απαντάται σε όλη την Ευρώπη την Ασία, και τη Βόρειο Αμερική. Η προνύμφη του εντόμου τρέφεται από το καρπό καθώς αυτός μεγαλώνει από τον Ιούλιο ως τον Αύγουστο προκαλώντας βαθουλώματα στο κάλυμμα του σπόρου το οποίο συνήθως σπάζει κατά την ωρίμανση. Η προνύμφη εκχύει τοξίνες οι οποίες διαλύουν το φυτικό ιστό και κατόπιν τρέφεται από το παραγόμενο διάλυμα. Οι προσβεβλημένοι σπόροι είναι μικρότεροι σε μέγεθος και το αλεύρι που παράγεται από αυτούς κατώτερης ποιότητας.
Συμπτώματα:
η προνύμφη τρέφεται μέσα στα μικρά άνθη και μπορεί να διακριθεί μόνο στο τελικό της στάδιο από το χρώμα της.
Η ζημιά προκαλείται από τα προνυμφικά στάδια. Μετά την εκκόλαψη της η προνύμφη τρέφεται από το σπόρο του σιταριού ο οποίος συρρικνώνεται, σπάει και γενικά παραμορφώνεται. Η προσβολή από το έντομο δεν μπορεί να εντοπιστεί αμέσως καθώς τα φυτά δεν παρουσιάζουν αλλαγές στο χρώμα το μέγεθος η το σχήμα τους.
Η ζημιά φαίνεται με προσεκτική έρευνα του εσωτερικού. Οι άπειροι καλλιεργητές συχνά μπερδεύουν την προσβολή από τη Sitodiplosis mosellana με τη ζημιά από παγετό η ξηρασία.
Περιγραφή εντόμου:
Το έντομο είναι πορτοκαλί σε όλα τα στάδια του. Το ενήλικο είναι μία μύγα μήκους 3mm. Το αρσενικό έχει μακριές φτερωτές κεραίες. Το θηλυκό είναι πιο εύρωστο και το όργανο με το οποίο τοποθετεί τα αυγά του είναι κοντό.
Βιολογικός κύκλος:
Τα ενήλικα εξέρχονται τον Ιούνιο. Τα αρσενικά ζευγαρώνουν στην περιοχή που γεννήθηκαν και μετά πεθαίνουν. Τα θηλυκά, τα οποία ζουν για 2 ή 3 μέρες, πετούν το σούρουπο, και ψάχνουν φυτά κατάλληλης ανάπτυξης για να τοποθετήσουν τα αυγά τους. Η εναπόθεση των αυγών συνεχίζεται μέχρι το βράδυ. Τα θηλυκά μπορούν να διανύσουν αποστάσει μέχρι 1 χλμ. Αλλά δεν πετούν με άνεμο ταχύτητας πάνω από 10χλμ/ώρα ή με θερμοκρασία κάτω από 15οC.
Τα αυγά τοποθετούνται σε άνθη τα οποία έχουν βγει από τη θήκη τους αλλά δεν έχουν ανοίξει ακόμα. Τα θηλυκά τοποθετούν τα αυγά τους πρώτα στους χαμηλότερους στάχυς και ανεβαίνουν προς τα πάνω καθώς πέφτει το σκοτάδι. Τα αυγά είναι κυλινδρικά και τα περισσότερα τοποθετούνται μέσα στα άνθη. Το θηλυκό βρίσκεται συνήθως πάνω στα άνθη ή στους κολεούς και γεννάει πολλές ομάδες των 1-8 αυγών.
Ο χρόνος εκκόλαψης εξαρτάται από τη μέση ημερήσια θερμοκρασία: περισσότερες από 10 μέρες στους 15οC και λιγότερες από 4 στους 20οC. Ο αριθμός των προνυμφών ανά φυτό ποικίλει από μία έως 60 προνύμφες σε μεγάλη προσβολή κατά την οποία πολλές ομάδες αυγών ενός ή και περισσοτέρων ειδών τοποθετούνται σε ένα άνθος.
Συνήθως ένα με δύο έντομα επιβιώνουν από το σύνολο της ομάδας των αυγών. Τρέφονται για 2-4 εβδομάδες και φτάνουν τα 3mmσε μήκος. Η ώριμη προνύμφη διατηρεί το δέρμα της μετά την τελευταία μεταμόρφωση και γι’ αυτό είναι και πιο σκούρα από τα προηγούμενα στάδια. Η προνύμφη εγκαταλείπει τον στάχυ όταν αναπτυχθεί πλήρως (συνήθως μετά από βροχή) και πέφτει στο έδαφος. Κατόπιν σχηματίζει κουκούλι σε μικρό βάθος το οποίο εισχωρεί βαθύτερα με την καλλιέργεια του εδάφους.
Οι προνύμφες δεν ενηλικιώνονται όλες το επόμενο καλοκαίρι. Οι περισσότερες ενηλικιώνονται μετά από 3 χρόνια. Η προνύμφη όταν βγαίνει από το κουκούλι μετακινείται κοντά στην επιφάνεια του εδάφους όπου μπαίνει στο στάδιο της πούπας.
Καταπολέμηση:
Η αμειψισπορά διατηρεί τον πληθυσμό του εντόμου σε χαμηλά επίπεδα. Τα ενήλικα μπορούν να βρεθούν επάνω στους στάχυς το σούρουπο με προσεκτική εξέταση. Αν εντοπιστούν η καταπολέμησή τους μπορεί να γίνει με πολλά εντομοκτόνα.
Ο ψεκασμός με εντομοκτόνο πρέπει να γίνεται στο μέσο του σταδίου της έκπτυξης του στάχυ και της άνθησης.
