Εύρος ξενιστών: Πατάτα, σπάνια τομάτα.
Εμφάνιση και σημασία:
Εμφανίζεται στο ηπειρωτικό τμήμα της Ευρώπης για πολλά χρόνια. Αυτό το έντομο υπάρχει σε όλες οι χώρες, και μετακινείται συνεχώς προς τα ανατολικά. Η ζημιά είναι πολύ θεαματική όλα τα φύλλα τρώγονται από τον εχθρό και παραμένει μόνο η βάση του κύριου στελέχους. Ο δορυφόρος τρέφεται μόνο με τα φυτικά μέρη πάνω από το έδαφος. Η καταστροφή των φύλλων ενεργοποιεί μια νέα ανάπτυξη φύλλων, και χρειάζεται πολλά αφομοιωτικά στοιχεία. Το φυτό της πατάτας αναπτύσσει φύλλα αντί για κονδύλους. Εφαρμόζονται χημικοί έλεγχοι κάθε έτος σε κάθε χώρα ενάντια σε αυτό τον εχθρό.
Συμπτώματα:
Τα φύλλα τρώγονται ακανόνιστα, στις σοβαρές ζημίες ολόκληρη η φυτεία έχει φαγωθεί, και παραμένουν μόνο τα κύρια στελέχη. Εξαιτίας της μεγάλης απώλειας φύλλων, το φυτό πρέπει να αναπτύξει νέα φύλλα, και αυτό καταστέλλει την ανάπτυξη κονδύλων. Οι απώλειες στην παραγωγή είναι μέχρι 70 %.
Περιγραφή του εχθρού:
Ο δορυφόρος είναι επιμήκης, ριγωτός, περίπου 1 εκατ. μακρύς, με κυρτό σώμα . Τα αυγά είναι κίτρινα, σαν λεμόνι αρχικά, και αργότερα αποκτούν το σκούρο χρώμα της άμμου. Το στάδιο των αυγών διαρκεί 5 έως 12 ημέρες, ανάλογα με τη θερμοκρασία του αέρα. Ο εχθρός έχει 4 προνυμφικά στάδια.
Οι προνύμφες έχουν ρόδινο-πορτοκαλί χρωματισμό και είναι πολύ κυρτές. Οι πλευρές τους έχουν μια μαύρη σημείο-γραμμή. Οι προνύμφες και τα ενήλικα προκαλούν ζημιές επίσης. Ο εχθρός έχει δύο γενιές κάθε έτος.
Βιολογικός κύκλος:
Ο δορυφόρος είναι η μορφή διαχείμασης, στο έδαφος. Το παράσιτο υποχρεωτικά κάθε άνοιξη κατευθύνεται σε ανατολική κατεύθυνση. Σε αυτό το στάδιο, οι διαχειμάζοντες δορυφόροι δεν αναζητούν τον ξενιστή. Μόνο η πρώτη γενεά κάνει αυτή την αναζήτηση. Ο δορυφόρος δεν μπορεί να πετάξει, μετακινείται με τα πόδια πολύ ενεργά. Αυτή η υποχρεωτική μετακίνηση των πληθυσμών οδηγεί πάντα στην εμφάνιση νέων, μερικές φορές ανθεκτικών στα εντομοκτόνα πληθυσμών στους αγρούς. Οι προνύμφες τρέφονται με το φύλλωμα όπως τα ακμαία (οι δορυφόροι). Ο εξαιρετικά ζεστός και ξηρός αέρας σπάνια ελέγχει τον πληθυσμό των νεαρών προνυμφών, ενώ ο παρατεταμένος, κρύος και εξαιρετικά υγρός καιρός μερικές φορές μειώνει τον πληθυσμό του εχθρού, βοηθώντας τους φυσικούς εχθρούς (μύκητες, νηματώδεις...).
Έλεγχος:
Η προστασία των φυτών ενάντια στον δορυφόρο βασίζεται στο χημικό έλεγχο. Δεν υπάρχει καμία ανθεκτική ποικιλία ενάντια σε αυτόν τον εχθρό. Γενετική προστασία με εισαγωγή γονιδίων που περιέχουν ενδοτοξίνες τουBacillus thurigiensis var. Tenebrionis απαγορεύεται στην Ε.Ε.
Η χημική προστασία έχει πολλές δραστικές ουσίες, σκευάσματα και φόρμουλες.
Η επικάλυψη του πατατόσπορου με ουσίες νεονικοτίνης, όπως το Gaucho είναι πολύ αποτελεσματική ενάντια στην πρώτη γενεά. Σε πολύ ξηρές συνθήκες, οι επικαλυπτικές ουσίες του σπόρου δεν μπορούν να μεταφερθούν στο φυτό, έτσι η αποτελεσματικότητά τους θα είναι πολύ χαμηλότερη. Η επικάλυψη του σπόρου είναι χρήσιμη μόνο στον πατατόσπορο και στην παραγωγή πατάτας αποθήκευσης, και απαγορεύεται στην πρώιμη παραγωγή φρέσκιας πατάτας.
Τα σκευάσματα ψεκασμού είναι πάρα πολλά. Οργανοφωσφορικά, πυρεθροειδή, καρβαμιδικά, νεονικοτονοειδή, βακτηριακά και άλλες ενεργές δραστικές ουσίες χρησιμοποιούνται για έλεγχο. Κάθε σκεύασμα είναι καλό για ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, πέραν του οποίου η εμφάνιση ανθεκτικότητας αποτρέπει την αποτελεσματικότητα του σκευάσματος. Έτσι σταθερή αλλαγή των δραστικών ουσιών και των ομάδων τους είναι η βάση για προστασία. Όταν ένα εντομοκτόνο είναι αναποτελεσματικό τότε θα πρέπει να χρησιμοποιείται σκεύασμα από άλλη ομάδα δραστικών ουσιών. Η προσκολλητικότητα, η διάρκεια και η έντονη τοξικότητα διαφέρουν σε κάθε σκεύασμα, αλλά κάθε ένα έχει τη δυνατότητα μεγάλης αποτελεσματικότητας. (Η έγκριση θα πρέπει να αποτρέπεται χωρίς αυτή).
Ο συγχρονισμός της χημικής εφαρμογής είναι πολύ σημαντικός. Οι νεαρές προνύμφες είναι περισσότερο ευαίσθητες στα εντομοκτόνα από τις μεγαλύτερες, ενώ τα ενήλικα είναι τα πιο ανεκτικά. Η εφαρμογή εντομοκτόνου είναι πιο αποτελεσματική σε πληθυσμούς που κυριαρχούν οι νεαρές προνύμφες. Μερικά εντομοκτόνα όπως το Nomolt έχουν επίδραση μόνο ενάντια στις προνύμφες και σκοτώνουν τον εχθρό στην επόμενη αποπτίλωση. Η προστασία είναι απαραίτητη σε μεγάλη προσβολή από ενήλικα, σε αυτήν την περίπτωση ο χρόνος εφαρμογής δεν μπορεί να τροποποιηθεί.
